Wyłącz moduł dla niedowidzących Moduł dla niedowidzących

Gdańsk
ul. Długi Targ 43/44

Gdańsk
ul. Targ Węglowy 26

Gdańsk
ul. Mjr. H. Sucharskiego

Gdańsk
ul. Plac Obrońców Poczty Polskiej 1/2

Gdańsk
ul. Stara Twierdza 1

Gdańsk
ul. Wielkie Młyny 10

Lesser Giełdziński. Kolekcjoner gedaników

Dwór Artusa, Wydarzenie 2017-11-16 - 2017-11-16

Zapraszamy na wykład w ramach Czwartków w Historycznym w dniu 16 listopada 2017 r. o godz. 17:00, który odbędzie się w Sieni Gdańskiej Dworu Artusa w Gdańsku (ul. Długi Targ 43/44). Prelekcja Izabeli Jastrzembskiej-Olkowskiej będzie poświęcona osobie Lessera Giełdzińskiego i jego kolekcji gedaników eksponowanych przez blisko dekadę w Dworze Artusa.

Lesser Giełdziński urodził się 10 stycznia 1830 roku we Włocławku. Syn zamożnego kupca zbożowego Michaela Giełdzińskiego i Lei z domu Thorner dorastał ucząc się kupieckiego fachu pod okiem ojca. Mając lat 30 przybył do Gdańska, a założona przez niego firma handlowa szybko przyniosła spore zyski. Pozwoliło to Giełdzińskiemu w krótkim czasie stać się bogatym, poważanym w środowisku kupcem i w konsekwencji po około dwóch latach, w 1862 r., zaowocowało członkostwem w Korporacji Kupieckiej w Gdańsku.

Prawdopodobnie też w tym czasie obudziła się jego pasja kolekcjonerska. Ten bogaty kupiec zbierał niemal wszystko, co odbierane było jako „gdańskie starożytności”. Szczególnie interesował się wyrobami gdańskich snycerzy, złotników i konwisarzy. Mógł poszczycić się pokaźnym zbiorem gdańskich mebli: szaf, skrzyń, stołów i krzeseł z XVII i XVIII wieku, jak i okazami rzemiosła artystycznego z srebra i cyny związanymi z gdańskim cechami, między innymi korporacji rzeźników, piekarzy, tkaczy, członków gildii kupieckiej.

Kolekcja Giełdzińskiego stała się stałym punktem odwiedzin bywalców i turystów chętnych poznać „kolekcję starożytności i rzeczy kształtnych”, którą z satysfakcją prezentował każdemu. Natomiast opisy kolekcji Giełdzińskiego zaczęły pojawiać się w przewodnikach po Gdańsku...

W 1901 r. z inicjatywy Rady Miasta widzącej potrzebę utworzenia Wielkiej Sieni, która byłaby żywym przypomnieniem splendoru gdańskiego rzemiosła, jak i Gildii Kupieckiej, która była zainteresowana pozyskaniem nowych pomieszczeń na potrzeby biurowe i recepcyjne, w przestrzeni Nowego Domu Ławy przy Długim Targu nr 43 utworzona została tzw. Sień Gdańska.

Lesser Giełdziński postanowił część swoich zbiorów przekazać miastu i wyposażyć nimi nowe muzealne wnętrze, którego niemal całe wyposażenie ruchome było darem Lessera Giełdzińskiego. Prezentowane tam meble gdańskie, zegary, skrzynie, puchary i berła cechowe, obrazy i ryciny cieszyły oczy przejezdnych turystów i stałych mieszkańców Gdańska.  

Giełdziński zmarł 5 maja 1910 r. w Gries niedaleko Bolzano, gdzie przebywał na kuracji zdrowotnej. Pochowano go jednakże na gdańskim cmentarzu żydowskim na Chełmie, a zbiory gedaników pozostawione w prywatnym muzeum w Gdańsku powoli zaczęły ulegać rozproszeniu.

Niewielką część zabytków zakupiło gdańskie Prowincjonalne Muzeum Rzemiosła Artystycznego (mieszczące się w gmachu przy ul. Toruńskiej), a stąd pojedyncze eksponaty znalazły się zbiorach Muzeum Narodowego w Gdańsku. Lwia część zbiorów została wystawiona przez potomków Giełdzińskiego „pod młotek” w 1912 r. w Berlinie.

Podczas wykładu odpowiemy na pytania:

- Jak był postrzegany Lesser Giełdziński przez współczesne mu elity i jakich niezwykłych gości podejmował u siebie ?

- Co dodano do Sieni Gdańskiej jako „wymóg współczesności, ale w historyzującej formie”?

- Ile dni trwała w Berlinie aukcja dzieł sztuki z kolekcji Giełdzińskiego po jego śmierci?

Kiedy?: 16.11.2017 r., godz. 17:00

Gdzie?: Dwór Artusa w Gdańsku, Sień Gdańska, ul. Długi Targ 43/44

Wstęp: bezpłatny