email: kancelaria@mhmg.pl
Gdańsk, ul. Długa 46/47

PROGRAM OBCHODÓW 400-LECIA URODZIN JANA HEWELIUSZA

Data wpisu 2010-03-01

Projekt autorski Muzeum Historycznego Miasta Gdańska W roku 2011 przypada 400. rocznica urodzin Jana Heweliusza, jednego z najwybitniejszych astronomów w historii europejskiej i światowej nauki.

Jubileuszowy rok jest rzadką i stosowną okazją do zaprezentowania Gdańskowi, Polsce i Europie historycznych oraz najnowszych osiągnięć gdańskiej, polskiej nauki, przypominając i przywracając jej właściwe proporcje i miejsce w europejskich encyklopediach, podręcznikach i europejskiej świadomości. Także znajdując miejsce w dorobku wspólnej, europejskiej, uniwersalnej kultury.

Jan Heweliusz stałby się zatem twarzą, znakiem rozpoznawczym i promocyjnym całego roku 2011, pojmowanego jako promocję Roku Nauki Polskiej, obejmującego dotychczasowe i obecne osiągnięcia polskich uczonych i naukowych instytucji.

Jego najdobitniejszą częścią składową byłaby – w czasie polskiej prezydencji w UE – wystawa prezentująca osiągnięcia Pawła Włodkowica (myśl prawnicza), Mikołaja Kopernika i Jana Heweliusza w ekspozycji czasowej w Brukseli.

Jednocześnie jedną z zasadniczych części tak pomyślanego programu byłyby obchody 400-lecia urodzin Jana Heweliusza – od 28 stycznia 2011 roku do 28 stycznia 2012 roku – poprzedzone:

1. przyjęciem jednej wersji nazwiska i imienia Astronoma w materiałach promocyjnych Roku Heweliusza [W wersji niemieckiej używano: Johann Hewelke, ale także Hewelke, Hövölke, Hewelke, Höfelke, Höffelke, Höwelcke, także sporadycznie Höffelius, a imienia w brzmieniu Hans; sam uczony zlatynizował swoje nazwisko w formie Johannes Hevelius; po spolszczeniu wymawiane i pisane Jan Heweliusz. Zważając na międzynarodowy charakter działalności i sławy Astronoma, wydaje się, że najlepszym rozwiązaniem byłoby przyjęcie formy Johannes Hevelius.]
2. uchwaleniem przez Radę Miasta Gdańska roku 2011 Rokiem Jana Heweliusza w Gdańsku
3. uchwaleniem przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej roku 2011 Rokiem Jana Heweliusza w Polsce
4. uchwaleniem przez Parlament Europejski jednego miesiąca w 2. połowie 2011 roku Miesiącem Jana Heweliusza w Europie
5. przygotowaniem programów badawczych, sesji, konferencji przez uczelnie wyższe na rok akademicki 2010/2011 i 2011/2012
6. specjalną ‘mszą carillonową’ w kościele p.w. Świętej Katarzyny Aleksandryjskiej – patronki nauki – w kościele parafialnym Jana Heweliusza i miejscu jego pochówku –25 listopada 2010 roku o godz. 18.00. [Wykonanie OO. Karmelici, Polskie Stowarzyszenie Carillonowe, Schola Cantorum Gedanensis i MHMG]
7. przygotowaniem medalu pamiątkowego wybitego w Mennicy Państwowej. [Wykona MHMG]
8. przygotowaniem znaczka (serii znaczków) okolicznościowego przez Pocztę Polską. [Wykona MHMG]
9. przygotowaniem monety (monet o różnych nominałach) okolicznościowej przez Narodowy Bank Polski. [Pilotowane przez MHMG]
10. przygotowaniem datownika okolicznościowego i formularza pocztowego przez Pocztę Polską [Pilotowane przez MHMG]
11. opracowaniem logo Roku, czytelnego dla odbiorców w kraju i zagranicą
12. opracowaniem właściwej, skutecznej nazwy Roku do celów PR i marketingowych
13. powołaniem odpowiednich do zadań komitetów

Właściwe obchody Roku Heweliusza MHMG planuje rozpocząć:

• 4 stycznia (wtorek) 2011r. inauguracja Roku Jana Heweliusza – publiczny pokaz zaćmienia słońca (zaćmienie częściowe ok. 80% tarczy słonecznej) – org. MHMG
  
  oflagowanie Gdańska okolicznościowymi flagami o tematyce związanej z Janem Heweliuszem
• 27 stycznia (czwartek) – konferencja prasowa dot. obchodów Roku Nauki i Roku Jana Heweliusza – Uniwersytet Gdański
• 28 stycznia (piątek) Urodziny Jana Heweliusza:
  • św. Katarzyna – nabożeństwo ekumeniczne, złożenie wieńców, zapalenie zniczy w Kościele i pod pomnikiem
  • św. Katarzyna - odsłonięcie tablicy pamiątkowej z okazji 400-lecia urodzin
  • koncert carillonowy z wieży Kościoła (utwory z epoki)
  • Ratusz Głównego Miasta – otwarcie wystawy „Jan Heweliusz i jego epoka”
  • Poczta Polska – promocja datownika okolicznościowego i formularza pocztowego
  • Dwór Artusa – uroczystość− wręczenia nagród naukowych im. Jana Heweliusza poprzedzona wykładem historyka nauki
    nagroda pośmiertna dla prof. Głębokiego
    nagroda dla najwybitniejszego polskiego astronoma
  • wieczorem – pokaz sztucznych ogni

• 4 lutego (piątek) – Muzeum Poczty – promocja znaczka okolicznościowego – MHMG i Poczta Polska
  4 lutego 1663 r. Jan Heweliusz ożenił się z drugą żoną Elżbietą Koopmann
• 25 lutego (piątek) – Dwór Artusa – promocja monety okolicznościowej – MHMG
  i Narodowy Bank Polski
• 16 marca (środa) – Uroczysta Sesja Rady Miasta Gdańska w Ratuszu Głównego Miasta
  360 rocznica (16 marca 1651r.) wybór Jana Heweliusza na radnego Rady Starego Miasta – RMG i MHMG
  • wykład „Jan Heweliusz naukowiec, odkrywca, wynalazca, samorządowiec, poddany króla Rzeczypospolitej, przedsiębiorca, kolekcjoner – muzealnik”,
  • koncert utworów z epoki,
  • wręczenie medali okolicznościowych.
• 20 marca (niedziela) – 21 marca 1635 ślub z Katarzyną Rebeschke – 41-lecie Uniwersytetu Gdańskiego – prezentacja badań zainspirowanych Janem Heweliuszem
• 3 maja (wtorek) – inauguracja zegara pulsacyjnego w 351 rocznice obserwacji Jana Heweliusza przejścia Merkurego przed tarczą słoneczną 3 maja 1660 r. – „ Nun seh ich ihn!” (Teraz go widzę!). Wykonanie: MHMG, Centrum Astronomii UMK w Toruniu, Eko–Elektronik, OO. Karmelici, PTA.
• 11 maja (środa) 347 rocznica przyjęcia Jana Heweliusza do Royal Society (świadectwo członkowskie RS nosi datę 11 maja 1664 r.) jako pierwszego obywatela Rzeczypospolitej. Ratusz Głównego Miasta – prezentacja portretu Jana Heweliusza z Oxfordu i obrazu „Pejzaż zimowy Gdańska”. Sesja naukowa „Jan Heweliusz i jego epoka”
• 1 czerwca (środa) – Dzień dziecka – inauguracja „Systemu słonecznego w Gdańsku” połączona ze szkolnymi konkursami i wędrówkami szlakiem planet naszego układu słonecznego. Wykonanie – MHMG z Zielenią Miejską
• 24 czerwca (piątek) - imieniny Jana Heweliusza
  • odsłonięcie pomnika trzech planetoid: Hevelius, Koopman i Gedania Wykonanie – MHMG, ASP w Gdańsku i Zieleń Miejska.
  • koncert carillonu mobilnego – „Planety” Gustava Holsta, w programie planetoidy: Hevelius, Koopman, Gedania, specjalnie skomponowane na tę okazję oraz Toruń
  • udział potomka Jana Heweliusza Dietera Dąbrowskiego (prawnuka w 7. generacji), spotkania z publicznością
  • oblężenie Gdańska przez Szwedów – widowisko plenerowe przy fortyfikacjach Gdańska – MHMG i grupy rekonstrukcji historycznych
• Lipiec - Bruksela - otwarcie wystawy: PAWEŁ WŁODKOWIC – MIKOŁAJ KOPERNIK – JAN HEWELIUSZ. Wykonanie – MHMG, UJ, UMK, UG
• 6 września (wtorek) – lekcje dla dzieci niewidomych „Niebo, Słońce, Ziemia, Księżyc” inauguracja globusów Ziemi, sfery niebieskiej i Księżyca dla niewidomych. Wykonanie MHMG

• 12 – 16 września – zjazd Polskiego Towarzystwa Astronomicznego w Gdańsku
  • wykład naukowy dla członków Towarzystwa
  • zwiedzanie Miasta
  Wykonanie- UG i MHMG
• 26/27 września (poniedziałek/wtorek) – 1679 pożar domów Jana Heweliusza – odsłonięcie na chodniku tablicy z wzmianką o lokalizacji domów Jana Heweliusza − koncert carillonowy
• 21 października (piątek) – prezentacja zegara gdańskiego dedykowanego Janowi Heweliuszowi w rocznicę (21 października 1677r.) przyznania Heweliuszowi dożywotniej pensji przez Jana III Sobieskiego. Wykonanie MHMG i British Horological Institute - koncert mobile carillonu
• 25 listopada (piątek) – specjalna ‘msza carillonowa’ w kościele św. Katarzyny dedykowana ludziom nauki. Wykonanie – OO. Karmelici, MHMG, Polskie Stowarzyszenie Carillonowe i wyższe uczelnie
• 10 grudnia (sobota) – całkowite zaćmienie Księżyca – pokaz publiczny. 30 listopada 1630 – Heweliusz obserwował w Lejdzie zać· mienie Księżyca. 18 grudnia 1659 – wizyta Ludwiki Marii Gonzagi w obserwatorium Heweliusza. Wykonanie MHMG i Polskie Towarzystwo Astronomiczne.
• 28 stycznia 2012r. zakończenie obchodów Roku Heweliusza. Nabożeństwo ekumeniczne w kościele św. Katarzyny. Wykonanie – OO. Karmelici, pastor luterański i MHMG
  • spotkanie w Dworze Artusa, podsumowanie, podziękowania, medale,
  • dyplomy, nagrody.

« wstecz | do góry